کمبود فسفر در گیاهان و راه های درمان آن

یکی از روش های موجود برای درمان کمبود فسفر در گیاهان، استفاده از کودهای فسفر است. این کودها معمولاً به صورت فسفات اوره، فسفات آمونیوم یا فسفات کلسیم در دسترس هستند. این کودها علاوه بر افزایش محتوای فسفر در خاک، می توانند بهبود قابلیت جذب فسفر توسط گیاهان را نیز افزایش دهند. علاوه بر این، استفاده از مواد آلی مانند کمپوست و سم ورمی کمک می کند تا فسفر موجود در خاک برای گیاهان قابل دسترس تر شود.

علاوه بر استفاده از کودهای فسفر، تکنیک های مختلفی نیز برای بهبود جذب فسفر در گیاهان وجود دارد. یکی از این روش ها استفاده از باکتری های محرک رشد است که قادر به تثبیت فسفر در خاک هستند و به گیاهان کمک می کنند تا فسفر را به طور موثرتری جذب کنند. همچنین، استفاده از تغذیه خاک مناسب و حفظ تعادل یون ها در خاک نیز می تواند بهبود جذب فسفر توسط گیاهان را تسهیل کند.

از دیگر روش های کمبود فسفر در گیاهان این است که آبیاری به روش صحیح انجام شود و زیاد یا کم نباشد. تنظیم ph خاک نیز از دیگر کارهایی است که باعث می شود فسفر به اندازه ی کافی به گیاهان برسد.

انواع کود فسفر:

کودهایی که حاوی عنصر فسفر هستند را می‌توان به عنوان کود فسفر برای تامین نیاز گیاهان به فسفر مورد استفاده قرار داد.

رایج‌ترین کودی که برای تامین فسفر از آن استفاده می‌شود کود کامل یا همان کود NPK است. این کود دارای سه عنصر پرمصرف ازت، فسفر و پتاسیم است.

کود 10-52-10: این کود که حاوی 10 درصد ازت، 52 درصد فسفر و 10 درصد پتاسیم است به عنوان کود فسفر بالا شناخته می‌شود و برای درمان کمبود فسفر گزینه بسیار مناسبی است.

کود 10 40 20: این کود نیز از کودهای کامل است که 40 درصد فسفر دارد.

کود سوپر فسفات: این کود دارای تقریبا 22 درصد فسفر و مقداری نیتروژن و کلسیم است. فاقد فلزات سنگین است و برای گیاهان مختلف قابل استفاده است.

کود تک عنصری فسفر: این کود فقط از عنصر فسفر تشکیل شده است و شامل هیچ عنصر دیگری نمی‌باشد.

کود مونو آمونیوم فسفات: این کود از نیتروژن (به فرم آمونیوم) و فسفر تشکیل شده است و برای رفع کمبود فسفر و نیتروژن استفاده می‌شود.

بهترین زمان مصرف کود فسفر:

فسفر تاثیر بسزایی بر رشد ریشه‌ها دارد و برای توسعه و رشد آن‌ها مورد نیاز است. به همین دلیل بهتر است که کود فسفر قبل از کاشت محصول و یا در زمان کاشت آن‌ها مورد استفاده قرار بگیرد. پس تقریبا می‌توان گفت که زمان مناسب برای کوددهی قبل از کاشت محصول و در هنگام شخم زنی می‌باشد.

نکته قابل توجه در خصوص استفاده از کود فسفر این است که مصرف زودتر این کود در خاک منجر به تجزیه بهتر آن و جذب سریع‌تر هنگام رشد گیاه می‌شود. باید دقت داشت که فسفر از عناصر است که مقدار زیاد آن از جذب عناصر دیگر توسط گیاه جلوگیری می‌کند بنابراین باید در مقدار مصرفی آن دقت و توجه کافی داشت.

طریقه مصرف کود فسفر:

طریقه مصرف کود فسفر معمولا بر روی بسته بندی آن نوشته شده است. کودهای فسفر ممکن است هم پودری و هم به حالت مایع عرضه می‌شوند.

اکثر کودهای فسفر را می‌توان به صورت محلول‌پاشی، آبیاری و یا پاشیدن بر روی زمین مورد استفاده قرار داد.

خواص کود فسفر:

• جذب مواد غذایی از خاک از طریق ریشه صورت می‌گیرد. فسفر رشد ریشه را تحریک می‌کند. رشد و توسعه خوب ریشه‌ها منجر به جذب بیشتر مواد غذایی برای گیاهان می‌شود.
• فسفر برای انجام فتوسنتز، ذخیره و انتقال مواد مغذی در سراسر گیاه مورد نیاز است.
• فسفر در بلوغ و رسیدگی محصولات در زمان مناسب نقش دارد.
• به تثبیت نیتروژن در خاک کمک می‌کند.
• مواد مورد نیاز برای تشکیل ژن‌ها  بدون حضور فسفر نمی‌توانند عملکرد خوبی داشته باشند.
• انتقال ژن‌ها از یک نسل به نسل دیگر فقط در حضور فسفر امکان پذیر است.
• فسفر به این علت که منجر به سلامت و رشد خوب بخش‌های مختلف گیاه می‌شود باعث افزایش مقاومت گیاهان به آفات و بیماری‌ها می‌شود.
• منجر به افزایش استحکام ساقه و شاخه‌ها می‌شود.
• تشکیل گل و بذر را بهبود می‌هد.