کمبود پتاسیم در گیاه و راه های درمان آن

کمبود پتاسیم در گیاهان که به عنوان یک بیماری شناخته می شود، با علایمی چون زرد شدن رگبرگ ها و لبه برگ های پیچیده و قهوه ای مشاهده می شود. پتاسیم یکی از مواد مغذی ضروری برای رشد گیاه بوده و به مقدار زیادی در ترکیب خاک یافت می شود. این عنصر در حرکت آب، مواد مغذی و کربوهیدرات ها در بافت گیاه نقش مهمی داشته و یکی از عناصر مهم در فتوسنتز و چرخه انتقال الکترون است. یکی از کودهایی که به تامین پتاسیم برای گیاه کمک می کند.

پتاسیم چیست؟

پتاسیم یک عنصر فراوان و مورد‌نیاز گیاهان است که به مقدار بسیار زیاد در خاک وجود دارد و از طریق حرکت در آب به نقش اصلی خود یعنی تامین مواد غذایی مورد نیاز گیاهان و هم‌چنین فتوسنتز صحیح، تامین کربوهیدرات و غیره می‌پردازد. خاک‌شویی، اصلاح بافت خاک، آبشویی، خرد شدن خاک و دیگر عوامل از جمله مواردی می‌باشند که سبب کاهش پتاسیم خاک و عدم تامین نیاز گیاهان و درختان به پتاسیم می‌گردند که علائم کمبود پتاسیم در گیاه به شکل‌های مختلفی که در ادامه به آن‌ها اشاره خواهیم نمود خود را نشان می‌دهند.

نقش پتاسیم در حیات گیاهان و درختان

پتاسیم نقش بسیار مهمی در حیات گیاهان و درختان  و تقویت آنها دارد از جمله اینکه:

• عمل سنتز را در گیاهان و درختان بهبود می بخشد.
• باعث مقاوم و ضخیم شدن دیواره های سلولی در گیاهان و درختان و همچنین افزایش مقاومت ساقه آنها می‌شود.
• میزان قند در گیاهانی مثل نیشکر و چغندر قند و درختانی مثل سیب را افزایش می‌دهد.
• وقتی که پتاسیم به اندازه کافی مورد مصرف گیاهان و درختان قرار بگیرد، مانع از گوشتی و آبدار شدن برگها می‌شود و نتیجه آن، این است که امراض و بیماری های گیاهی را در آنها کاهش می دهد.
• آنزیم هایی که در بافت های مریستمی گیاهان است را فعال می کند.
• باعث ساخته شدن نشاسته در میوه ها می‌شود.
• باعث انتقال کربوهیدرات ها به تمامی اندام های گیاهان و درختان می شود.
• رشد گیاه را تقویت می کند.
• به جذب ازت و ساخت پروتئین ها در گیاهان و درختان کمک شایانی می کند.
• مقاومت درختان و گیاهان را در مقابل انواع بیماری ها و آفات افزایش می‌دهد.
• باعث افزایش کیفیت میوه ها و همچنین بهبود رنگ آنها و افزایش قند و شیرینی در میوه های شیرین علی الخصوص سیب می شود.

• علائم کمبود پتاسیم در گیاه

  همانطور که گفتیم پتاسیم، یکی از مهمترین عناصر مورد نیاز برای رشد و تقویت گیاهان و درختان می‌باشد. کمبود پتاسیم در گیاه باعث بروز مشکلات، امراض و بیماری‌های زیادی در آن ها می‌شود.

  از جمله علائم کمبود پتاسیم در گیاهان و درختان می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  زمانی که مصرف پتاسیم در گیاهان به اندازه کافی نباشد باعث ایجاد مشکلات و بیماری هایی می شود که در اینجا به طور مختصر در مورد آن توضیح می دهیم:

• وضعیت برگ درختان و گیاهان در زمان کمبود پتاسیم در گیاه

کمبود پتاسیم در گیاه  باعث می‌شود در برگ هایی که به صورت دو لپه‌ای می باشد. مثل برگ بوته های خیار و اکثر صیفی جات، لبه‌های برگ به صورت زرد و بعد از آن به رنگ قهوه‌ای در‌آید. این علائم ابتدا از نوک برگ ها شروع می‌شود و تقریباً شبیه به علائم خسارت شوری می‌باشد. به مرور که به وسط برگ ها برسد به شکل موزاییکی می شود.

از دیگر علائم کمبود پتاسیم در گیاه این است که  برگ های گیاه، با زاویه متفاوت و شلخته و کاملاً در هم بر هم بر روی ساقه می رویند. به گونه‌ای که یک نوع آشفتگی، آمیختگی و نامنظمی بر روی آنها کاملاً مشخص است.

• وضعیت ریشه درختان و گیاهان در زمان کمبود پتاسیم در گیاه

از دیگر علائم کمبود پتاسیم در گیاه مشکلاتی است که برای ریشه گیاه به وجود می آورد. این قسمت از گیاهان را دچار نرم شدگی و له شدگی می‌کند و همین امر باعث می‌شود که رشد گیاه و درخت کم شود. همچنین به مراتب باعث خشک شدن و ضعیف شدن آنها می‌شود.

• گاهی کمبود پتاسیم در گیاه موجب خمیدگی، شکسته شدن و افتادن ساقه آنها میشود.
• باعث بروز انواع بیماری ها آفات و سرمازدگی در گیاهان می‌شود.
• در گیاهان باعث کم کم سبزینه شدن لبه های برگ ها و نهایتا مرده شدن برگها و ایجاد لکه های بافت مرده در آنها می‌شود.
• سرعت کمبود آب و پژمردگی در گیاهان بیشتر می‌شود.
• کند شدن سرعت رشد گیاهان و درختان.
• و…

• اثرات کمبود پتاسیم در گیاه چگونه ظاهر می شود

  معمولاً در کشت هایی که بدون خاک می باشد کمبود پتاسیم تاثیری بر تنظیم ph خاک ندارد. کمبود این عنصر معمولا زمانی ظاهر می شود که کوددهی به موقع انجام نگرفته باشد و به مقدار کافی کوددهی به زمین کشت بذر و گیاهان انجام نگرفته باشد. البته این کمبود در زمان هایی که سطح کلسیم، سدیم و یا منیزیم بر روی زمین بالا باشد نیز به مراتب کاملاً مشاهده می‌شود که باید  با روش های کود دهی مرتب و مناسب این مشکل حل شود.

• 

• جذب پتاسیم در گیاه به چه عواملی بستگی دارد؟

  جذب پتاسیم توسط گیاهان، بستگی به عوامل و فاکتورهای زیادی دارد که از جمله این فاکتورها می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • رطوبت خاک
  • هوادهی مناسب خاک  و سطح اکسیژن
  • دمای خاک
    • رطوبت خاک
  • نکته مهمی که باید به آن اشاره کنیم این است که عنصر پتاسیم وقتی که در آب حل شود، به راحتی جذب گیاه می‌شود. همچنین در آن حرکت می‌کند بنابراین باید در نظر داشت که هرچه رطوبت خاک بیشتر باشد، جذب و حرکت پتاسیم توسط ریشه گیاه بیشتر می شود.
    • هوادهی مناسب خاک و سطح اکسیژن

    برای اینکه ریشه گیاه به راحتی تنفس کند و بتواند پتاسیم بیشتری جذب و به ساقه ها بفرستد باید هوادهی  مناسبی در خاک وجود داشته باشد. این به این خاطر است تا اکسیژن بتوانند به راحتی به درون خاک نفوذ کند.

    • دمای خاک

    دمای خاک یکی از مهمترین موارد برای فعالیت مناسب ریشه گیاهان و درختان، پروسه های فیزیولوژیکی برای آنها و همچنین عملکرد مناسب درختان و گیاهان محسوب می‌شود. مطلوب ترین درجه دما برای جذب پتاسیم توسط گیاهان، 60 تا 80 درجه فارنهایت است. و نکته مهمی که اینجا وجود دارد این است که جذب پتاسیم توسط گیاه در دماهای پایین، بسیار ضعیف است.

  • استفاده از کود پتاسیمی

    برای اینکه کمبود پتاسیم در گیاه و درخت جبران شود، استفاده از کودهای پتاسیمی، بهترین راه حل می‌باشد ( مانند  کود5-5-45،  کود15-5-30 ، کود 12-12-36).

  • راه های دیگر کمبود پتاسیم گیاهان

    یکی دیگر از راه هایی که می توان کمبود پتاسیم در گیاهان را جبران کرد، هوادهی خاک است. این روش جذب مواد توسط گیاهان را بالا می برد. زیرا با هوادهی، اکسیژن بین ذرات خاک زیاد شده و با رشد بهتر ریشه، جذب مواد توسط گیاه بالا می رود.

    یکی از عواملی که باعث جذب پایین پتاسیم می شود، دمای محیط است که با پایین آمدن آن، دمای خاک کم می شود. در این شرایط، جذب پتاسیم کاهش پیدا می کند. بهترین دمای زمین برای فعالیت ریشه و فرایندهای بیولوژیکی، ۱۸ تا ۲۲ درجه سانتی گراد است