کپک خاکستری انگور و راه های کنترل آن
کپک خاکستری انگور معمولاً در شرایط مرطوب و معتدل دما و رطوبت مناسب برای رشد قارچ تشکیل میشود. کپک خاکستری میتواند باعث تضعیف و تخریب گیاهان و محصولات کشاورزی شود و به عنوان یک مشکل جدی در کشاورزی و باغبانی شناخته میشود. برای مقابله با این بیماری، عملیات مختلفی از جمله استفاده از قارچکشها و اصلاح شرایط محیطی مورد استفاده قرار میگیرد.
عامل بیماری، نحوه انتشار و چرخه زیستی پوسیدگی خاکستری انگور:
قارچ Botrytis cinerea عامل بیماری گیاهی پوسیدگی خاکستری می باشد.
قارچ عامل بیماری روی شاخه های آلوده که رشد کندی دارند زمستان گذرانی می کند. در آغاز بهار و در صورت وجود رطوبت میسلیوم های بیشماری تولید شده که توسط باد و باران منتشرشده و باعث آلوده شدن برگ ها و ساقه های جوان می شود.
چرخه زیستی بیماری کپک خاکستری انگور:
معمولأ بقایای آلوده گیاهی که از برداشت محصول قبلی، روی زمین باقی مانده است باعث گسترش اولیه کپک خاکستری میشوند. در اوایل بهار با افزایش دما، میسلیوم موجود در بقایای محصول قبلی، شروع به رشد میکند و از طریق هوا منتشر شده و با شاخههای جوان شکوفهها و برگها تماس پیدا میکند و کنیدی روی برگ یا شاخهها جوانه می زند.
کاهش ناگهانی رطوبت و افزایش دما برای آزاد شدن کنیدیها از کنیدیوفرها لازم است. این پدیده معمولأ در اوایل صبح رخ میدهد. همچنین بارش قطرات باران روی گیاه آلوده به انتشار کنیدیها کمک میکند. ممکن است کنیدیها توسط حشرات از گیاه آلوده به گیاه دیگر منتقل شوند. روشهای ديگري كه ميتوانند باعث آلودگي شوند نزديكي به محصولات آلوده يا باغهاي آلوده و قلمه زدن از درختان آلوده است.
عامل بیماری میتواند بهصورت سختینه (اسکلروت)، میسلیوم یا کنیدی زمستانگذرانی کند. قارچ کپک خاکستری میتواند به شکل اسکلروت درون خاک و روی مواد آلی و میوههای پوسیده در خاک زمستانگذرانی کند. در بهار و در صورت مناسب بودن شرایط دما و رطوبت، اسکلروتها با جوانهزنی، تولید میسلیوم کرده و چرخه غیرجنسی قارچ ادامه مییابد.
علائم بیماری کپک خاکستری انگور:
این قارچ با ترشح آنزیم، سبب از بین رفتن سلولهای گیاهی شده و در نتیجه مواد مغذی را از سلولهای مرده جذب میکند. آلودگی کپک خاکستری تنها بعد از دو یا سه هفته قابل رویت است. درخت انگور در دوره زمانی نزدیک به برداشت میوه نسبت به این بیماری حساسیت بالایی دارد.
در بهار و قبل از گلدهی، در برگها لکههای نامنظم بزرگ به رنگ قهوهای مایل به قرمز ظاهر میشود. لکهها به مرور نکروزه شده و خشک میشوند.
اولین علائم بیماری معمولأ پس از بارندگیهای بهاره به صورت خشکیدگی سرشاخهها دیده میشود. شاخههای تازه روییده، قهوهای شده و به مرور در انتهای تابستان، سیاه و خشک میشوند.
عامل بیماری میتواند گل آذین خوشه را آلوده کرده و سبب خشکیدگی شکوفهها شود. آلودگی روی خوشهها به وضوح قابل مشاهده است و در خوشههای به هم فشرده آلودگی شدیدتر است.
دستورالعمل کنترل و مدیریت کپک خاکستری انگور:
پایش و ردیابی
اولین علائم بیماری پس از بارندگیهای بهاره مشاهده میشود. از این رو پایش و ردیابی اهمیت زیادی دارد.
کنترل زراعی و بهداشت گیاهی
- هرس سبز در مرحله گلدهی و حذف شاخه و برگهای اطراف خوشهها جهت بهبود گردش هوا و کاهش رطوبت در اطراف خوشهها
- جمعآوری بقایای آلوده سال قبل
- هرس و امحا شاخههای آلوده به بیماری
- زخمی نکردن خوشهها در زمان برداشت و حملونقل
- پرهیز از استفاده بیش از حد از کودهای نیتروژنه بهویژه در بهار و قبل از برداشت محصول
- احداث تاکستان در مناطق دارای زهکش و خاک مناسب
- رعایت فواصل مناسب بین نهالها در زمان کاشت
- پرهیز از آبیاری بیش از حد و استفاده از سیستم آبیاری قطرهای
کنترل شیمیایی
- سم پاشی با بردوفیکس به شرح زیر :
سم پاشی با نسبت ۵ در هزار هنگام ریزش گلبرگ ها
سم پاشی با نسبت ۵ در هزار هنگام تشکیل غوره ها
سم پاشی با نسبت ۵ در هزار هنگام شیرین شده غوره ها
سم پاشی با نسبت ۵ در هزار سه هفته قبل از برداشت محصول
