راهنمای جامع کنترل مگس سفید گلخانه | شناخت سفید بالک و بهترین روشهای مبارزه
مگس سفید با نام علمی سفیدبالک (Whitefly) و تعلق به خانواده Aleyrodidae، یکی از جدیترین چالشهای پیش روی گلخانهداران و کشاورزان در سراسر جهان است. این حشره کوچک که با نامهای شته سفید بالدار، پشه سفید یا آفت پروانه سفید نیز شناخته میشود، بهویژه در محیطهای گرم و مرطوب مانند گلخانهها به سرعت تکثیر شده و خسارات جبرانناپذیری به محصولات وارد میکند. با وجود بیش از ۱۵۰۰ گونه مختلف از این آفت، دو گونه عسلک پنبه و مگس سفید گلخانه بیشترین تهدید را برای صنعت کشاورزی ایجاد کردهاند. عسلک پنبه بهتنهایی بیش از ۹۰۰ میزبان مستقیم برای حمله دارد و قادر به انتقال بیش از ۱۱۱ ویروس مختلف به گیاهان است که این موضوع کنترل سفید بالک را به یکی از اولویتهای اصلی کشاورزان تبدیل کرده است.
شناسایی و چرخه زندگی مگس سفید
سفیدبالکها حشراتی بسیار کوچک با طول بدن بین ۱ تا .۵ میلیمتر هستند که ظاهری مثلثیشکل داشته و بدن و بالهای آنها با پوششی مومی و سفیدرنگ پوشیده شده است. این پوشش نهتنها به شناسایی آنها کمک میکند، بلکه از آنها در برابر دشمنان طبیعی و شرایط نامساعد محیطی محافظت مینماید. مادهها معمولاً بزرگتر از نرها بوده و تخمهای آنها در ابتدا به رنگ کرم متمایل به زرد است که با گذشت زمان تیرهتر میشود. این تخمها بهصورت منفرد یا دستهای در زیر برگهای گیاهان قرار میگیرند که شناسایی و کنترل آنها را دشوار میسازد.
چرخه زندگی مگس سفید حدود ۱۹ تا ۱ روز طول میکشد و شامل چهار مرحله اصلی تخم، پوره، شفیره و حشره بالغ است. مرحله تخمگذاری در شرایط گلخانهای بین ۱ تا ۲ هفته به طول میانجامد که این مدت به دمای محیط بستگی دارد. پورههایی که از تخم خارج میشوند، معمولاً به رنگ سبز روشن بوده و بدنی پهن دارند. آنها به سرعت مراحل رشدی را طی کرده و طی چند هفته به حشرات بالغ تبدیل میشوند. هر مگس سفید ماده قادر است بین ۳۰ تا ۴۰ تخم بگذارد و این حشرات در هر سال حدود ده نسل تولیدمثل میکنند. این بدان معناست که یک حشره مگس سفید در صورت عدم کنترل، میتواند منجر به بهوجود آمدن ۳۰۰۰ تا ۴۰۰۰ حشره دیگر شود که این سرعت تکثیر، مبارزه با سفید بالک را به چالشی بزرگ تبدیل میکند.
خسارات اقتصادی و آسیبهای سفید بالک به محصولات کشاورزی
مگس سفید گلخانه بهعنوان یکی از مخربترین آفات گیاهان زینتی و محصولات گلخانهای مانند گوجهفرنگی، خیار، فلفل، سیبزمینی و گل رز شناخته میشود. خسارت این آفت از مرحله پورگی آغاز شده و هم پورهها و هم حشرات بالغ به گیاهان آسیب میرسانند. اولین روش خسارت، مکیدن شیره پرورده گیاه است که در ابتدا ممکن است خیلی به چشم نیاید، اما با افزایش جمعیت آفت، برگها حالت افتادگی و ضعف پیدا کرده و درنهایت قدرت بوته، میزان باردهی، کیفیت میوه و رشد گیاه بهشدت کاهش مییابد. پورههای مگس سفید حجم بسیار زیادی از شیره گیاهان را تخلیه میکنند که منجر به زرد شدن برگها شده و با ادامه این روند، برگها کاملاً خشک شده و از بوته میافتند.
علاوه بر تغذیه مستقیم، سفیدبالکها با ایجاد سوراخهایی در لایه محافظتی گیاه، محیط مناسبی برای رشد قارچها و باکتریها فراهم میکنند که بوتهها را مستعد بیماریهای قارچی میسازد. یکی دیگر از خسارات مهم، ترشح عسلک است؛ مادهای چسبنده، شیرین و شفاف که از دفع قند موجود در شیره گیاه ایجاد میشود. عسلک تمام سطح برگ را پوشانده و شرایط را برای رشد قارچ دودهای سیاه (Sooty Molds) فراهم میکند که این موضوع کیفیت محصولات را بهشدت کاهش داده و منجر به خسارات اقتصادی قابلتوجهی میشود.
اما مهمترین و خطرناکترین راه خسارت سفیدبالکها، انتقال ویروسهای گیاهی است. در پرورش محصولاتی مانند گوجهفرنگی، خسارتزاترین عامل، ویروس عامل سرجمک (TYLCV) است که توسط مگس سفید منتقل میشود و میتواند منجر به از بین رفتن کامل محصول گردد. تنها راه مطمئن برای مقابله با این ویروس، استفاده از ارقام مقاوم همراه با کنترل ناقلین این ویروس یا همان سفیدبالکها است. همچنین سفیدبالکها با تضعیف گیاهان، مقاومت آنها را در برابر سایر آفات و بیماریها کاهش داده و مدیریت آفات را پیچیدهتر و پرهزینهتر میکنند.
چرا کنترل مگس سفید دشوار است؟
بسیاری از کارشناسان مگس سفید را دردسرسازترین و سرسختترین آفت کشاورزی میدانند و دلایل متعددی برای این ادعا وجود دارد. نخست اینکه جمعیت این حشرات بهسرعت افزایش مییابد و همانطور که ذکر شد، هر حشره بالغ میتواند تا ۴۰۰۰ حشره دیگر تولید کند. دومین چالش بزرگ، مقاومت سفیدبالکها به بسیاری از سموم شیمیایی است؛ آنها نهتنها به سموم موجود مقاوم شدهاند، بلکه توانایی ایجاد مقاومت به سموم جدید را نیز دارند. سومین عامل، سازگاری عالی آنها با گرماست که در شرایط تغییر اقلیم و گرمایش جهانی، به نفع این آفت و به ضرر گیاهان و زارعین عمل میکند.
سفیدبالکها در مناطق معتدله میتوانند در تمام طول فصل و در مناطق گرمسیری تقریباً در تمام طول سال تولید نسل کنند. آنها فصل زمستان را نیز تقریباً بدون مشکل سپری میکنند. این حشرات در طول روز فعال هستند و معمولاً زمان روز را زیر برگها سپری میکنند؛ بنابراین برخلاف شبپرهها، در طول روز کاملاً قابلرؤیت هستند و با برگرداندن برگ گیاهان، در صورت آلوده بودن میتوان آنها را مشاهده کرد. با توجه به توانایی پرواز سفیدبالک و سرعت تکثیر بالای آن، کنترل کامل این آفت در مزارع عملیاتی بسیار دقیق و سختگیرانه میطلبد و در بسیاری از موارد غیرممکن به نظر میرسد.
روشهای پیشگیری و پایش مستمر گلخانه
پایش کنترل قطعی مگس سفید مستلزم نظارت مستمر بر گلخانه است و باید قبل از اینکه جمعیت این حشرات در گلخانه زیاد شود، نسبت به کنترل آنها اقدام کرد. رعایت موارد بهداشتی مانند بررسی دقیق بوتههایی که جدید وارد گلخانه میشوند، نقش بسیار مهمی در پیشگیری دارد. قبل از کاشت، گیاهان جدید را باید بهطور دقیق بررسی کرد تا مطمئن شد که دارای این آفت نیستند. همچنین شاخوبرگ و ریشه گیاهان را میتوان با آب آغشته به صابون بهخوبی شست تا از عدم وجود تخم، پوره یا مگس سفید بالغ اطمینان حاصل شود.
نصب توریهای ضدحشره با مشهای ریز در درب ورودی و پنجرههای گلخانه از ورود این حشرات جلوگیری میکند. در حد امکان باید از پوشیدن لباسهای زرد در هنگام رفتوآمد در گلخانه خودداری کرد، زیرا مگس سفید به رنگ زرد جذب میشود. همچنین انتقال وسایل زردرنگ به داخل گلخانه باید با احتیاط انجام شود. در زمان گلدهی، استفاده از درب و پنجرههای توری برای گلخانه ضروری است. حذف علفهای هرز مزرعه نیز بسیار مهم است، زیرا این علفها معمولاً بهترین مکان برای مخفی شدن و فصلگذرانی آفات و بیمارگرها هستند.
استفاده از کارتهای زرد چسبنده یکی از سادهترین و مؤثرترین روشهای پایش و کنترل اولیه است. ازآنجاییکه مگس سفید بهصورت گروهی حرکت میکند و به رنگ زرد جذب میشود، گیر انداختن این حشرات بهصورت دستهجمعی با کارتهای زرد چسبنده فرایندی سادهتر است. در صورت شناسایی زودهنگام، میتوان با استفاده از این کارتها در محیط گلخانه، جمعیت مگس سفید را کنترل کرد. همچنین در مراحل اول آلودگی، درصورتیکه گیاهان محدودی را بهعنوان میزبان سفیدبالکها پیدا کردهایم، باید بهسرعت این گیاهان را ایزوله کنیم و بعد از نابود شدن کامل مگس سفید، دوباره آنها را در کنار سایر گیاهان قرار دهیم.
مبارزه بیولوژیکی: استفاده از دشمنان طبیعی سفید بالک
مبارزه بیولوژیکی با مگس سفید معمولاً از طریق استفاده از حشرات شکارگر و پارازیتوئید انجام میشود و یکی از بهترین راهها برای جلوگیری از شیوع مگس سفید در گلخانهها و مزارع است، بهویژه زمانی که جمعیت آفت کم باشد. هر حشرهای در طبیعت شکارچیانی دارد که باعث کنترل جمعیت آن میشوند و سفیدبالک نیز از این قاعده مستثنی نیست.
کفشدوزکها و بهویژه کفشدوزکهای هفتنقطهای از مهمترین شکارچیان مگس سفید هستند. شتهها و مگسها برای آنها حکم غذا را داشته و آنها را میخورند. کفشدوزکها قابلیت تغذیه تا ۲۰ هزار عدد شته یا مگس را در طول دوره زندگی خود دارند. بالتوریهای سبز (Green Lacewing) نیز از دیگر حشرات مفید هستند که با آزادکردن آنها در ابتدای فصل، این حشرات شروع به خوردن پورهها و تخم سفیدبالک میکنند و پیش از افزایش تعداد مگس سفید، جمعیت آنها را بهصورت بیولوژیک کنترل میکنند.
زنبورهای پارازیتوئید مانند انکارسیا فورموسا (Encarsia formosa) و ارتموکروس موندوس (Eretmocerus mundus) از مؤثرترین عوامل کنترل بیولوژیکی هستند. این زنبورها تخمهای خود را درون تخمها یا بدن پورههای مگس سفید گلخانه قرار میدهند و لاروهای زنبور با تغذیه از پورههای سفیدبالک، باعث از بین رفتن آنها میشوند. مگسهای سنوزیا نیز هم حشره بالغ و هم لارو مگس سفید را شکار میکنند؛ حشره بالغ سنوزیا حشرات بالغ مگس مینوز و سفیدبالکها را از بین میبرد و لاروهای آن نیز لاروهای پشههای قارچخوار موجود در خاک را نابود میکنند.
استفاده از کرمهای خاکی نیز روشی جالب در کنترل بیولوژیکی است. حفاریهایی که کرمهای خاکی در خاک گیاهان انجام میدهند، بهعنوان کودسازی طبیعی محسوب شده و ساختار مناسبی در خاک ایجاد میکنند. کرمهای خاکی آنزیمهای بیخطری را به گیاهان تزریق میکنند که برای سفیدبالک آسیبزا هستند. هنگامیکه سفیدبالکها شیره گیاهان را میمکند، این آنزیمها وارد بدن آنها شده و باعث مرگ و حل شدن اسکلت خارجیشان میشود.
قارچهای بیماریزا مانند بووریا باسیانا (Beauveria bassiana) و لکانسیلیوم موسکاریم (Lecanicillium muscarium) نیز از مؤثرترین عوامل بیماریزا در کنترل مگسهای سفید هستند. اسپری جدایه بومی قارچ فرایند تولیدمثل و تغذیه سفیدبالکها را کند کرده و درنهایت باعث نابودی این آفت میشود. استفاده از این اسپریهای ارگانیک آسیبی به محیط اطراف نمیزند و حشرات غیرهدف مانند زنبورها یا گردهافشانها را نیز از بین نمیبرد.
روشهای غیرشیمیایی و ارگانیک کنترل سفید بالک
علاوه بر مبارزه بیولوژیکی، روشهای غیرشیمیایی متعددی برای کنترل مگس سفید وجود دارد که میتواند بهطور مؤثر جمعیت این آفت را کاهش دهد. استفاده از آفتکشهای ارگانیک و صابونهای باغبانی از جمله این روشهاست. تمیز بودن محیط باغ یا گلخانه و شستوشوی مداوم عسلک و شیرهها با کمک صابونها، بر روی اثرگذاری آفتکشهای تماسی و کاهش حجم آفات تأثیرگذار است. مرطوب شدن گیاه با صابونهای باغبانی، میزان چسبندگی آفتکشها را افزایش میدهد.
صابون نانووِت (Nano Wett) با کمک تکنولوژی نانو، درمقیاس ریزذره بر روی گیاهان قرار گرفته و سطح بسیار بیشتری از گیاه را میپوشاند. صابون اوکسیدیت (OxiDate) محصولی زیستسازگار است که با طیف گستردهای از قارچکشها و باکتریکشها مورد استفاده قرار میگیرد. صابون سانیدیت (SaniDate) از پراکسید هیدروژن به وجود آمده و توانایی آفتکشی بسیار بالاتری دارد و بعد از استفاده نیازی به شستوشوی مجدد محصولات نیست و باقیمانده سمی از خود به جا نمیگذارد. غلظت یک درصد صابون حشرهکش میتواند تا ۸۵ درصد پورههای حشرات را در گلخانههای خیار و گوجه از بین ببرد. بهترین نوع صابون حشرهکش، صابونهایی هستند که اسیدهای چرب اشباعشده با ۱۰ کربن داشته باشند. صابون پالیزین نیز با غلظت ۲.۵ در هزار برای از بین بردن مگس سفید مناسب است.
استفاده از مایع ظرفشویی و آب نیز میتواند بهعنوان یک سم خانگی برای مگس سفید استفاده شود. یک قاشق مایع ظرفشویی برای هر گالون آب کفایت میکند و با محلولپاشی این مخلوط بر روی گیاه، مگس سفید نابود میشود بدون اینکه آسیبی به گیاه وارد شود. البته باید مراقب بود که این محلول باعث سوختگی در گیاهان نشود و ابتدا در مقیاس بسیار کم از آن استفاده کرد.
استفاده از روغنهای باغبانی بهویژه در پاییز، برای کنترل جمعیت آفات، افزایش مقاومت گیاهان در برابر اختلاف دما و اثرگذاری بیشتر آفتکشها بسیار کاربردی است. روغن وینسان نیز یکی از محصولات ارگانیک برای حفظ مقاومت گیاهان زراعی و باغی در فصلهای سرد است. تمام روغنها بهصورت تماسی مورد استفاده قرار میگیرند و ضروری است که سطح رویی و زیرین برگ بهطور کامل آغشته به روغن شود.
گیاهان دافع و محافظ در کنترل سفید بالک
رایحه ناشی از برخی گیاهان بهصورت طبیعی مگس سفید را دفع میکند و از سایر گیاهان گلخانه یا باغ محافظت مینماید. گیاه شوید بوی شدیدی دارد که برای بسیاری از حشراتی که قدرت بویایی بالایی دارند، آزاردهنده است و باعث دفع شدن حشرات میشود. علفگربه یا گل نپتون (Catnip) نیز دارای رایحهای شدید است که باعث دفع شدن حشرات از جمله سفیدبالک میشود. بوی تند و شدید موجود در پونه (Beebalm) و عطر موجود در برگهای ریحان نیز باعث کاهش فعالیت مگس سفید و دفع شدن آن میشود، هرچند باید توجه داشت که سفیدبالک میتواند منجر به آلوده شدن ریحان نیز بشود.
با توجه به اینکه سفیدبالکها به طعم شیرین شیره گیاهان تمایل دارند، ترکیبات گوگردی موجود در پیازچه باعث دفع شدن این حشرات میشود. برخی از گیاهان نیز بهصورت طبیعی سفیدبالکها را نابود میکنند؛ گل جعفری (Marigolds)، گل همیشهبهار یا گل اشرفی (Calendula)، علفچشمه یا تیرتیزک آبی (Nasturtiums) و درخت گیلاس کشور پرو (Peruvian cherry) همگی بوی آزاردهندهای برای سفیدبالکها دارند و باعث دفع و کنترل مگس سفید میشوند. اگر بدانیم از چه گیاههایی برای کنترل مگس سفید استفاده کنیم، نیاز بسیار کمتری به سموم شیمیایی خواهیم داشت.
ایجاد جذابیت برای پرندگان نیز یکی از روشهای طبیعی کنترل است. صدای برخی از پرندگان از جمله مرغهای مگسخوار بهصورت طبیعی باعث دور شدن مگسهای سفید میشود. میتوان با قرار دادن غذای موردعلاقه آنها در ظرفهایی درون باغ یا گلخانه، ساختن لانه پرنده، کاشتن گیاههای بومی موردعلاقه پرندگان در اطراف گلخانه یا قرار دادن کندههای درختان مرده، بهصورت طبیعی پرندگان را جذب کرد.
مدیریت تغذیه گیاه و شرایط محیطی
داشتن گلخانه یا باغی با گیاهان قدرتمند و تابآور، یکی از بهترین راهها برای جلوگیری از حمله مگس سفید است. بهکار بردن کودهای مغذی و مالچ در خاک گیاهان، تابآوری گیاه را در برابر مگس سفید افزایش میدهد. برخی از انواع مالچ مانند مالچ بازتابنده آلومینیوم باعث کور شدن مگس سفید میشوند و کود دانهای (Granular Fertilizer) میتواند بهعنوان محافظان طبیعی نقش ایفا کند.
وجود سفیدبالک در گلخانه بهویژه بر روی سیبزمینی و فلفل، میتواند نشاندهنده کمبود منیزیم و فسفر باشد. نمک انگلیسی اپسوم (Epsom Salt) برای تأمین منیزیم مورد استفاده قرار میگیرد. برای این کار میتوان ۱۲۵ گرم نمک را با یک گالون آب ترکیب کرد و خاک گیاهان را با آن آبیاری نمود یا یک تا دو قاشق نمک را پایه ریشه هر کدام از گیاهان و درختان ریخت.
پایین نگه داشتن سطح نیتروژن موجود در خاک میتواند باعث مقاومت بیشتر گیاه در برابر مگس سفید شود. با انواع کیت آزمایش خاک میتوان سطح نیتروژن موجود در خاک را ارزیابی کرد و در صورت بالا بودن آن، از انواع کودهای بدون نیتروژن استفاده نمود. حدود ۴۰ PPM میزان مناسبی از نیتروژن در خاک برای کشت انواع سبزیجات است. استفاده از انواع کودهای حیوانی با افزایش سطح نیتروژن خاک همراه است و میتواند به سرعت رشد گیاهان کمک کند، اما بالا رفتن بیشازحد سطح نیتروژن در خاک با نازک شدن برگها همراه است و در چنین شرایطی مگس سفید ماده راحتتر میتواند تخمگذاری موفق داشته باشد. در مطالعهای مشخص شد که تخم مگس سفید موجود بر روی گیاهانی با خاک دارای ۳۰۸ PPM نیتروژن، بقای بیشتری داشتند و سفیدبالکهای ماده نیز تخمریزی بیشتری انجام دادهاند، درحالیکه خاک گیاهانی با ۸۴ تا ۱۴۰ PPM نیتروژن، تعداد تخمریزی موفق بسیار کمتری از مگس سفید را نشان دادند.
اسپری جلبک (Seaweed Spray) شرایط تخمریزی و تکثیر مگس سفید را از بین برده و در پی آن جمعیت سفیدبالک کنترل میشود. همچنین اسپری جلبک مزایای بسیار بیشتری دارد که باعث تقویت گیاهان میشود.
آبیاری مناسب نیز نقش مهمی در کنترل آفات دارد. در زمانهای خشکسالی یا کمبارش، گیاهان نسبت به انواع آفات آسیبپذیرتر میشوند و نیاز به آبیاری دقیقتری دارند. البته باید توجه داشت که بیشازحد به گیاهان آب ندهیم. آبیاری گیاهان خانگی با استفاده از شلنگ باعث میشود تا مگسهای سفید موجود پراکنده شوند.
نور خورشید نیز یکی از اصلیترین عوامل رشد گیاهان است و نور مستقیم آفتاب باعث دفع شدن سفیدبالک میشود و از افزایش جمعیت مگس سفید جلوگیری میکند. با وجود جذابیت رنگ زرد یا سبز مایل به زرد برای مگس سفید، این حشره تمایل دارد تا از تابش مستقیم آفتاب دور بماند. در چنین شرایطی، استفاده از مالچهای آلومینیومی بهخوبی نور آفتاب را بازتاب میدهد و به دفع مگس سفید کمک میکند.
در گلخانهها باید سعی شود رطوبت نسبی محیط کافی باشد، زیرا خشکی و گرما موجب افزایش سرعت تکثیر سفیدبالکها میشود. انواع زبالههای موجود در گلخانه یا باغ میتواند منجر به زادوولد مگسهای سفید شود؛ بنابراین باید باغ را شنکشی کرد و برگ خشک، چوبها و آشغالهای زائد موجود را پاکسازی نمود. سفیدبالکها در زمینه زادوولد بسیار بدنام هستند و رعایت استانداردهای بالای تمیزی در جلوگیری از شیوع مگس سفید ضرورت فراوانی دارد.
مبارزه شیمیایی و معرفی بهترین سموم برای مگس سفید
در گلخانههایی که انبوهی جمعیت مگس سفید زیاد باشد، برای حفظ محصول ناچار باید اقدام به کنترل شیمیایی نمود. بااینحال، استفاده از حشرهکشها باید به دقت و با نظارت کارشناسان صورت گیرد تا از بروز مقاومت در مگسهای سفید جلوگیری شود. سمومی برای مگس سفید ثبت شدهاند، ولی نمیتوان گفت سم مخصوص و خاصی برای این حشرات وجود دارد. برای کنترل مگس سفید، بهترین شیوه سه نوبت سمپاشی با فاصله دو تا سه روز یکبار است. بهتر است در هر نوبت یک سم بالغکش و یک سم پورهکش با هم استفاده شود و باید به نوع اثر سم توجه نمود.
برخی از سموم باعث فلج شدن حشره هدف شده و درنهایت بعد از مدتزمان مشخصی که ممکن است یک روز یا بیشتر باشد، به دلیل عدم توانایی تغذیه توسط آفت یا عدم توانایی تولیدمثل منجر به مرگ آفت میشود. بنابراین شاهد از بین رفتن جمعیت آفت بلافاصله بعد از استفاده سموم نخواهیم بود. در هر بار سمپاشی باید کل سطح برگها (مخصوصاً زیر آنها) کاملاً سمپاشی و خیس شود و توصیه میشود از لانس سرکج استفاده کنید.
آکتارا (Aktara) با اختلال در فرآیندهای بیوشیمیایی حشرات باعث مرگ آنها میشود. اختلال در فرآیندهای بیوشیمیایی مگس سفیدها باعث از کار افتادن عملکرد حیاتی آنها و درنهایت مرگشان میشود. سم آکتارا به دلیل قدرت بالایش در نفوذ به بدن حشرات، قادر است به سرعت جمعیت مگسهای سفید را کاهش دهد.
افوریا تولیدی شرکت سینجنتا، یک حشرهکش برگی است که برای کنترل حشرات مکنده و جونده در سویا، پنبه، سبزیجات، برنج و میوههای استوایی توصیه میشود. سم حشره افوریا با عملکرد سریع، بسیار کارآمد در برابر طیف وسیعی از حشرات بالغ و لارو آنها میباشد.
اویسکت یا تیوسیکلام هیدروژن اکسالات یک حشرهکش سیستمیک با اثر تماسی است که در برابر طیف وسیعی از حشرات جونده و مکنده از جمله کرم، سوسک، شته، برگخوار و مگس سفید بسیار مؤثر است. این سم با مهار تغذیه حشرات، اختلال در فرآیندهای گوارشی و اختلال در رشد و نمو آنها عمل میکند. این محصول یک حالت عمل سیستمیک دارد، به این معنی که توسط گیاهان جذب شده و در سراسر بافت آنها منتقل میشود و در برابر آفات زمینی و زیرزمینی محافظت میکند. سوپر اویسکت با میزان مصرف ۵۰ تا ۱۰۰ گرم در ۱۰۰ لیتر آب، یکی از بهترین سمها برای کنترل سفیدبالک بالغ است.
سالپی پست یک آفتکش گیاهی ارگانیک است که ضرری برای محیطزیست ندارد و از این محصول برای نابودی سفیدبالکها استفاده میشود. ازآنجاییکه محصولی گیاهی میباشد، فاقد دوره کارنس است و باقیمانده مضر از خود روی محصولات به جا نمیگذارد.
این آفت به بسیاری از حشرهکشها مقاوم است؛ بنابراین مکملهای روغنی و صابونی میتواند در اثر بخشی سموم کمک کند، زیرا این حشرات به حشرهکشهای صابونی مقاوم نیستند. سموم توصیه شده را باید در زمان غروب یا صبح زود با رعایت این اصل که رطوبت محیط تنظیم باشد (۷۵ تا ۸۰ درصد)، استفاده کرد.
جمعبندی: استراتژی مدیریت تلفیقی برای کنترل پایدار مگس سفید
مگس سفید گلخانه را میتوان با ترکیب روشهای غیرشیمیایی و شیمیایی، بهعنوان یک استراتژی مدیریت تلفیقی آفات (IPM)، به بهترین شکل در محیطهای گلخانهای و مزرعهای کنترل کرد. این نوع استراتژی به کاهش وابستگی به حشرهکشهای شیمیایی کمک میکند و باعث حفظ محیطزیست و سلامت انسانها میشود. استفاده مکرر از سموم شیمیایی با نابودی حشرات شکارگر و پارازیتوئید همراه است و میتواند خسارات زیادی را به محصولات وارد کند؛ درحالیکه آفتکشهای ارگانیک مقاومتی در مگس سفید یا سفیدبالک ایجاد نمیکنند.
بهترین شیوههای کنترل مگس سفید شامل استفاده از آفتکشهای ارگانیک، صابونهای باغبانی، جاروی هوشمند دستی و انواع حشرات شکارگر و پارازیتوئید است. در کنار استفاده از آفتکشهای ارگانیک، کاربرد کودهای حاوی فسفر و منیزیم و با نیتروژن پایین نیز مقاومت محصولات را افزایش میدهد. درنهایت، باغداری و کشاورزی اصولی و همچنین استفاده از نژادهای تابآور، گیاهان و محصولات را از خطر سفیدبالکها حفظ میکند.
بهطور خلاصه، درمان قطعی و دائمی برای مگس سفید وجود ندارد، اما با پایش مستمر، رعایت بهداشت گلخانه، استفاده از روشهای بیولوژیکی، بهکارگیری آفتکشهای ارگانیک و در صورت نیاز استفاده هدفمند از سموم شیمیایی، میتوان جمعیت این آفت را در سطحی نگه داشت که خسارات اقتصادی قابلتوجهی وارد نکند. موفقیت در کنترل سفید بالک نیازمند صبر، دقت و پیگیری مستمر است.
