لکه برگی زاویهدار هندوانه؛ علائم، عوامل ایجادکننده و روشهای کنترل
لکه برگی زاویهدار هندوانه یکی از مهمترین بیماریهای باکتریایی این محصول است که علاوه بر برگها، ساقه، دمبرگ و میوه را نیز آلوده میکند. این بیماری در شرایط گرم و مرطوب به سرعت گسترش یافته و در صورت عدم کنترل، باعث کاهش کیفیت میوه، افت عملکرد و کاهش بازارپسندی محصول میشود.
بیماری لکه برگی زاویهدار هندوانه چیست؟
لکه برگی زاویهدار توسط باکتری Acidovorax citrulli ایجاد میشود. این باکتری عمدتاً از طریق بذر آلوده، بقایای گیاهی، آب آبیاری، بارندگی و ادوات کشاورزی آلوده منتقل شده و در مزارع هندوانه خسارت ایجاد میکند.
علائم بیماری لکه برگی زاویهدار هندوانه
علائم بیماری در اندامهای مختلف گیاه متفاوت است.
علائم روی برگ
- ایجاد لکههای کوچک آبسوخته
- زاویهدار شدن لکهها به دلیل محدود شدن توسط رگبرگها
- قهوهای شدن و خشک شدن بافت آلوده
- سوراخ شدن برگ در اثر ریزش بافتهای مرده
- زرد شدن برگها در آلودگی شدید
علائم لکه برگی زاویه دارهندوانه
علائم روی ساقه و دمبرگ
- ایجاد لکههای کشیده و آبسوخته
- ضعف بوته و کاهش رشد
علائم روی میوه
- ایجاد لکههای آبسوخته و سبز تیره
- تبدیل لکهها به زخمهای فرورفته
- ترک خوردن پوست میوه
- نفوذ عوامل پوسیدگی ثانویه و کاهش کیفیت میوه
شرایط مناسب برای گسترش بیماری
عوامل زیر باعث افزایش شدت بیماری میشوند:
- رطوبت نسبی بالا
- بارندگیهای مکرر
- آبیاری بارانی
- دمای 25 تا 30 درجه سانتیگراد
- استفاده از بذر آلوده
- تراکم زیاد بوتهها
- باقی ماندن بقایای آلوده در مزرعه
خسارت بیماری
در صورت کنترل نشدن بیماری، خسارتهای زیر ایجاد میشود:
- کاهش سطح فتوسنتز
- خشک شدن برگها
- کاهش رشد بوته
- کاهش کیفیت و بازارپسندی میوه
- افزایش پوسیدگی میوه در مزرعه و انبار
- کاهش عملکرد محصول
روشهای پیشگیری از لکه برگی زاویهدار هندوانه
استفاده از بذر سالم
از بذرهای گواهیشده و عاری از آلودگی استفاده کنید.
رعایت تناوب زراعی
حداقل 2 تا 3 سال از کشت متوالی گیاهان خانواده کدوییان در یک زمین خودداری شود.
مدیریت آبیاری
در صورت امکان از آبیاری قطرهای استفاده کنید و از خیس ماندن طولانیمدت شاخ و برگ جلوگیری نمایید.
حذف بقایای آلوده
پس از برداشت محصول، بقایای گیاهی آلوده را از مزرعه خارج یا بهطور مناسب مدیریت کنید.
ضدعفونی ادوات کشاورزی
ابزار و تجهیزات مورد استفاده را ضدعفونی کنید تا از انتقال باکتری جلوگیری شود.
کنترل شیمیایی لکه برگی زاویهدار هندوانه
از آنجا که عامل بیماری یک باکتری است، قارچکشها تأثیر مناسبی ندارند و باید از باکتریکشهای مسی استفاده شود. برخی از ترکیبات مؤثر عبارتاند از:
- اکسیکلرور مس (Copper Oxychloride)
- هیدروکسید مس (Copper Hydroxide)
- بردوفیکس یا ترکیبات بردو (Bordeaux mixture)
برای افزایش اثربخشی، سمپاشی باید از مراحل اولیه مشاهده علائم آغاز شود و طبق دستورالعمل برچسب و توصیه کارشناس گیاهپزشکی انجام گیرد. همچنین رعایت تناوب در مصرف ترکیبات مسی و اجرای همزمان روشهای زراعی، نقش مهمی در کاهش خسارت بیماری دارد.
مدیریت تلفیقی بیماری
کنترل موفق بیماری با اجرای همزمان اقدامات زیر امکانپذیر است:
- استفاده از بذر سالم و گواهیشده
- رعایت تناوب زراعی
- مدیریت صحیح آبیاری
- حذف بقایای آلوده
- ضدعفونی ادوات کشاورزی
- استفاده بهموقع از باکتریکشهای مسی
جمعبندی
لکه برگی زاویهدار هندوانه یکی از بیماریهای مهم باکتریایی این محصول است که در شرایط گرم و مرطوب به سرعت گسترش مییابد. استفاده از بذر سالم، رعایت بهداشت مزرعه، مدیریت صحیح آبیاری و مصرف بهموقع ترکیبات مسی، مهمترین راهکارهای پیشگیری و کنترل این بیماری و حفظ کیفیت و عملکرد محصول هستند.
