برگ باد بزنی انگور و راه های درمان آن

ویروس برگ باد بزنی انگور Grapevine fanleaf virus  (GFLV)یک ویروس بیماریزای گیاهی از خانواده Secoviridae  است. در انگور های مبتلا شده باعث کلروز برگ ها و کاهش کیفیت میوه می شود به دلیل تأثیر آن بر عملکرد انگور،GFLV یک پاتوژن با اهمیت تجاری است. این بیماری از طریق یک ناقل نماتد، شاخص Xiphinema و  X. italiaeمنتقل می شود، این نماتد ویروس را از طریق تغذیه از ریشه های گیاه آلوده به دست می آورد و به همین ترتیب آن را به گیاه سالم منتقل می کند.

عامل بیماری برگ باد بزنی انگور:

ارتباط ناقل با ویروس: GFLV به وسیله نماتودهای Xiphinenta index و Xiphinenta italiae از تاکی به تاک دیگر منتقل می گردد. یک بار تغذيه مختصر نماتود از گیاه آلوده برای ناقل شدن آن کافی است. وقتی GFLV از ریشه تاکهای مبتلا به بیماری، به وسیله X. index اخذ گردید، تا هشت ماه در بدن نماتود بدون اینکه به گیاهان میزبان دسترسی داشته باشد یا تا سه ماه وقتی که نماتود از گیاهان مصون به ویروس تغذیه نماید، حفظ می شود و باقی می ماند.

ویروس عامل بیماری در لایه کوتیکولی مجرای مری نماتود ناقل مستقر می گردد. ویروس برگ بادبزنی مو نمی تواند به طور طبیعی به فواصل دور انتشار پیدا کند، زیرا ناقل آن حرکت محدود دارد. انتقال این بیماری به نقاط دور دست عمدتا از راه مواد ازدیادی آلوده اتفاق می افتد. این ویروس در بین علفهای هرز نیز میزبان طبیعی ندارد و تنها منبع طبیعی این ویروس خود تاک است.

چرخه بیماری برگ باد بزنی انگور:

ارتباط ناقل با ویروس :GFLV با نماتودهای خانواده longidoridae یعنی x.italiae meyt  وx.italiae meyl  از تاکی به تاک دیگر منتقل می شود. یک بار دیگر تغذیه مختصر از گیاه آلوده برای انتقال دادن ویروس کافی است.

وقتی نماتد X.index ویروس برگ باد بزنی مو (GFLV) را از ریشه تاکهای مبتلا به بیماری اخذ کرد این ویروس تا هشت ماه  (بدون اینکه به گیاهان میزبان دسترسی داشته باشد ) یا تا سه ماه) وقتی که نماتود از گیاهان مصون به ویروس تغذیه کند) در بدن نماتد باقی می ماند.

ویروس عامل بیماری در لایه کوتیکولی مجرای مری نماتود ناقل مستقر می شود. مطالعات انجام شده در آزمایشگاه نشان می دهد که نماتودهای جوان سنین مختلف و بالغ هر دو گونه X.index  و X.italiae  قادربه انتقال عامل بیماری هستند ولی ناقل عمده این ویروس در طبیعت X.index است بقا و انتشار ویروس برگ باد بزنی مو نمی تواند به طور طبیعی به فواصل دور انتشار پیدا کند ، زیرا ناقل آن حرکت محدودیت دارد.

انتقال این بیماری به نقاط دور دست عمدتا با مواد ازدیادی آلوده صورت میگیرد. انتشار فاجعه آمیز این بیماری در سراسر جهان در سالهای آخر قرن نوزدهم یعنی از موقع ورود پایه های آمریکایی تاک مقام به فیلوکسرا به اروپا ، اتفاق افتاد. گمان میرود که در اروپا از این تاریخ، GFLV  و ناقل یا ناقلان آن در مناطقی که به طور سنتی موکاری می شده محدود بوده است.

انتشار بیماری به فواصل نزدیک با نماتدهای ناقل انجام میگیرد که به علت محدودیت حرکتشان عامل مهمی در پخش ویروس محسوب نمی شوند. مثلا نژاد موزائیک زرد GFLV نمی تواند بیش از 1/3 تا 1/5 متر در سال توسعه پیدا کند . به علاوه ویروس در دانه گرده وجود دارد ولی با بذر انگور پخش نمی شود و در بین علف های هرز نیز میزبان طبیعی ندارد. به همین جهت تنها منبع طبیعی این ویروس ، خود تاک است. ریشه تاک سالها بعد از حذف تاک در خاک زنده می ماند.

از این رو هر ریشه محتوی ویروس برگ بادبزنی (GFLV)  که منبع تغذیه X.index باشد می تواند در سالهای بین بیرون آوردن تاک های کهنه و غرس نهالهای جدید منبع آلودگی مو در زمین باشد.

میزبان و علائم بیماری برگ باد بزنی انگور:

میزبان ویروس برگ بادبزنی انگور یا GFLV گونه vitis است. علائم GFLV تحریف برگها است و ممکن است باعث ایجاد الگوهای کلروتیک ریز و نرم در مقایسه با میوه های گیاهان سالم می باشد، برگها به شدت انحراف، نامتقارن، لهیده و چروکیده شده و دندانه های حاد نشان می دهند، این علائم برگ ها را شبیه به یک بادبزن می کند، از این رو ویروس fanleaf نامیده می شود. ساقه ها همچنین ممکن است نشانه هایی از انشعاب غیر طبیعی، تکان دادن سر دوتایی و میانگره های کوتاه را نشان دهند. انگورهای آسیب‌دیده همچنین می‌توانند نشانه‌هایی از موزاییک زرد نشان دهند که ممکن است تمام قسمت‌های انگور را تحت تأثیر قرار دهد. حبه های گیاه عملکرد کمتری دارند و کوچکتر هستند آنها همچنین دارای زمان رسیدن نامنظم هستند.

نشانه های بیماری برگ باد بزنی انگور:

1- بدشکلی مسری : برگها به شدت به طور متنوع تغییر شکل یافته، چین میخورند و دندانه های زیادی پیدا میکنند

2- موزاییک زرد: نشانه های بیماری در موزاییک زرد چنین است که در اوایل بهار رنگ زرد کرومی براق روی اندامهای رویشی سال جاری بروز میکند

3- رنگ نواری: در این حالت، ابدا نقاط یا لکه های زرد کروی در طول رگبرگهای اصلی برگهای کامل شده بروز و سپس به نواحی بین رگبرگها سرایت میکند، در این حالت هم بدشکلی و خوشه های نامنظم تشکیل می شود و مقدار محصول کاهش می یابد.

مبارزه با بیماری برگ باد بزنی انگور:

برای کنترل بیماری برگ بادبزنی مو، می توان از چند طریق اقدام کرد:

1. کنترل نماتدهای ناقل: با نماتودهای ناقل ویروس در موستانهای دایر نمی توان با موفقیت مبارزه نمود. از این رو باید اقدامات ضروری را در مرحله قبل از کاشت به منظور شکستن سیکل اکولوژیک ویروس – نماتود از طریق آیش طولانی و کنترل علفهای هرز به عمل آورد و یا نماتودهای ناقل را با استفاده از فومیگاسيون خاک، ریشه کن کرد.

2. ایجاد مقاومت: مقاومت در برابر ویروس (GFLV (Grapevine Fanleaf Virus و نماتد X. index به ترتیب در بعضی از ارقام شرقی Vitis vinifera و در Muscadinia یا گونه های Vitis غیر از V. vinifera شناخته شده است و برای پایه های جدید به کار گرفته می شوند.

3. انتخاب و تولید مواد تکثیری عاری از ویروس