زنجره اورسانگا و راه های مقابله با آن

زنجره اورسانگا به عنوان آفتی جدید در ایران مطرح بوده و مطالعه اندکی در مورد آن صورت گرفته است.
آفت اولین بار در استان مازندران در سال 1389 گزارش شده است. (japonica Ricania (japonica .O یک
حشره شیرهخوار پلی فاژ است که روی درختان، درختچهها و علفهای هرز یافت میشود. این آفت همچنین
روی محصوالتی مانند لوبیا (vulgaris Phaseolus(، خیار، انجیر، انگور، .sp Rubus، چای و گوجه فرنگی
گزارش شده است.
گونه دیگری به نام simulans Ricania در ترکیه در استان های آرتوین و ریزه )منطقه دریای سیاه( بر
روی سیب، بادمجان، مرکبات، انجیر، کیوی، انگور، ذرت، گالبی و چای گزارش شده است. در شرق منطقه
دریای سیاه، simulans .R به عنوان یک آفت جدی کیوی و چای تبدیل شده است. در برخی منابع اینترنتی
آمده است که simulans .R شناسایی شده در ترکیه شناسایی اشتباه japonica .R است.

گیاهان میزبان

در استان گیلان آفت عمدتاً روی کیوی، چای، لوبیا، ذرت، بادمجان، فلفل، شاه توت، زیتون تلخ، توت،
شمشاد رسمی، خیار، مرکبات، انجیر، برنج، کلم و انگور یافت شده است. میزبان های این آفت در ترکیه شامل
گونه های زیر هستند:
Acalypha australis, Ailanthus altissima, Alnus glutinosa, Amaranthus sp., Artemisia
verlotiorum, Athyrium filix-femina, Cannabis sativa, Corylus avellena, Corylus maxima,
Conyza bonariensis, Mespilus germanica, Pteridium aquilinum, Rosa cf. canin, Rubus
canescens, Rubus hirtus, ambucus ebulus, Smilax excelsa, Urtica dioica

مناطق انتشار

براساس منابع آفت از چین بخش شمالی(، ژاپن )هونشو، کیوشو، شیکوکو(، شبه جزیره کره، قفقاز،
آذربایجان، گرجستان، کریمه، اکراین و کراسنودار )خوستا در نزدیکی سوچی(، روسیه، ترکیه و بلغارستان
گزارش شده است.
در ایران آفت اولین بار در سال 2010 در شمال کشور )مازندران( گزارش شده است. سپس آفت در
جمعیت های باال از شمال کشور روی کیوی و انجیر در سواحل دریای خزر گزارش گردیده است. حضور
این آفت در 13 شهرستان استان گیالن شامل رشت، انزلی، املش، آستانه، الهیجان، لنگرود، رضوانشهر،
رودسر، رودبار، صومعه سرا، سیاهکل، شفت و فومن تایید شده است.

شکل شناسی

پوره های زنجره اورسانگا در اطراف بدن خود دارای رشته های بلند سفیدرنگ هستند و حشرات بالغ بال های
مثلثی شکل قهوهای با نوارهای سفیدرنگ، رگبالهای Sc و R روی بالهای جلویی با ساقه مشترک است. این
زنجرک ظاهری شبیه پروانه ها دارند. شاخکهایی در زیر چشمهای مرکب قرار داشته، بند اول شاخک پهن
تر از بند دوم آن است. بند دوم پنجه پای عقبی به صورت گرد و بدون ردیف خارهای کوچک سیاه است.

خسارت

پوره ها و حشرات بالغ آفت با مکیدن شیره گیاهی و ترشح میزان زیادی مواد قندی روی برگها، موجب
جلب قارچ دوده و سیاه شدن برگ، میوه و سرشاخهها میشوند. توانایی انتقال فیتوپالسما و ویروسهای گیاهی
توسط زنجرک ها ثابت شده است اما اطالعی از انتقال عوامل بیماریزای گیاهی توسط این زنجرک وجود
ندارد. آفت همچنین روی گونه های میزبان دارای میوه، کاهش کیفیت میوه و بازارپسندی آن را موجب می-
شود.

زیست شناسی

زنجره اورسانگا در ترکیه حشره ای تک نسلی و گاها دو نسلی است و پوره ها بسته به شرایط آب و هوایی از اواسط ماه
می تا اواسط ژوئیه ظاهر می شوند. حشرات بالغ بین اوایل ژوئن تا اواسط سپتامبر ظاهر شده و بیشترین تراکم
در نیمه دوم آگوست است. پس از اینکه اولین تخمها در پایان آگوست گذاشته شدند، تخمهای بعدی تا
اواسط ماه اگوست قابل مشاهده هستند. دوره فعالیت حشرات بالغ از حدود 5 ژوئن آغاز و تا 20 سپتامبر ادامه
داشته است. حدود نیمی از گزارش های آفت، مربوط به ماه اگوست است. اولین پوره ها در نیمه دوم ماه می
ظاهر شده و دگردیسی آنها تا هفته اول ژوالی پایان می یابد. بر اساس داده ها، دوره فعالیت از اوایل خرداد تا
هفته سوم شهریور ادامه دارد.

طی بررسی در استان گیلان رفتار تخمگذاری، پراکنش و میزبانهای زنجره اورسانگا مطالعه شده است. براساس
مطالعه انجام شده حشرات بالغ معموالً در اویل خردادماه ظاهر و تخم های خود را از اواسط مرداد تا اواخر
شهریور می گذارند. تخمگذاری روی شاخه های جوان و رگبرگ میانی گیاهان مختلف از گونه های علفی
یکساله گرفته تا بوته ها انجام می شود. این رفتار تخمگذاری می تواند منجر به خشک شدن شاخه شود. عالوه
بر این، رفتار تخمگذاری مادهها، فعالیتهای مکیدن شیره روی ساقهها و انتقال احتمالی قارچهای بیماریزا
میتواند باعث آسیب قابل توجهی به گیاهان میزبان شود. میانگین تعداد تودههای تخم در هر شاخه در زیتون
تلخ با میانگین 13/75 و بیشتراز تخمگذاری روی درختان نارنج، نارون و توت بوده است.

روش هاي پایش و ردیابی

طبق بررسی های انجام شده در باغات مرکبات، حشرات کامل زنجرک در تله نوری فرابنفش، نسبت به
سایر رنگهای به کار رفته، بیشترین جلب و شکار را نشان داده است. همچنین، جلب شوندگی زنجرک به
کارت های سفید و آبی رنگ نسبت به کارتهای رنگی سبز، قرمز و زرد بیشتر بوده است )غالمزاده چیتگر و
همکاران، 1402(.
كنترل بیولوژیک: در دنیا گونه های مختلفی از دشمنان طبیعی یافت می شوند که می تواند جمعیت این آفت
را به صورت طبیعی کاهش دهند. در طبیعت استان مازندران قارچ بیمارگر bassiana Beauveria روی پوره
های این آفت گزارش شده است.
بدام اندازي: استفاده همزمان از تله های نوری و کارتهای رنگی چسبنده به طور قابل توجهی شکار را
افزایش می دهد. در صورت عدم دسترسی به نور فرابنفش استفاده از المپ های تیره و حتی روشن معمولی نیز
موثر است. چسپاندن چسپ های دو طرفه به المپ نقش بسیار موثری در شکار این آفت دارد.
مبارزه شیمیایی: برای این آفت مدیریت مصوبی توصیه نشده است. بر اساس منابع علمی موجود در دنیا حشره
کش روی آگرو و پالیزین کارایی مناسبی در کاهش خسارت این آفت نشان داده اند.