پروانه خوشه خوار انگور و راه های کنترل آن
مقدمه:
پروانه خوشه خوار انگور اولین بار در سال ۱۳۲۴ از موستانهای ارومیه جمع آوری شده است. در ایران این آفت روی مو فعالیت دارد ولی در بعضی از كشورها میزبانهای دیگری از قبیل درختچه های زینتی نیز برای این حشره گزارش شده است . در بهار لاروهای جوان نسل اول از جوانههای گل دهنده و غنچه تغذیه كرده و روی آنها را با تارهایی میپوشانند. در برخی موارد نیز از جوانه های شاخهزا تغذیه كرده و در نتیجه سبب خشكیدن گلها و جوانهها و ریزش آنها میگردند.

شناسایی آفت کرم انگور:
رنگ تخم کرم خوشه خوار انگور زرد مایل به سفید می باشد. لارو ها تا حدود 12 میلی متر رشد می کنند و رنگ آنها در ابتدا سفید بوده و به تدریج به رنگ سبز مایل به زرد و حتی قهـوه ای تغییر می کند. لارو های این آفت دارای سر سیاه رنگ می باشد. شفیره کرم خوشه خوار با طول 5 تا 7 میلی متر به رنـگ قهـوه ای روشـن و یا تیره می باشد.

حشره بالغ خوشه خوار انگور، پروانه ای است که بال های جلوی آن قهوه ای رنگ با دو نوار روشن می باشد. عرض بال های پروانه حدود 12 میلی متر و طـول بـدن آن حدود 6 میلی متر می باشد. در بخش میانی بال های پروانه، لکه هایی تیره وجود دارد که توسط نوار هایی از هم جدا شده اند.

زیست شناسی:
این آفت در منطقه شیراز (معتدله) دارای چهار نسل در سال میباشد. ظهور اولین پروانـه در اوایـل فـروردین و اوج پرواز نسل اول آفت در اواخر فروردین تا اوایل اردیبهشت مـی باشـد . اوج پـرواز نسـل دوم تقریبـاً د هـه سـوم خرداد، اوج پرواز نسل سوم در اواخر تیر تا اوایل مرداد و اوج پرواز نسل چهـارم در اوایـل شـهریور مـی باشـد . در مناطق سردسیر آفت سه نسل در سال دارد. ظهور اولین پروانه در اوایل اردیبهشت، اوج پرواز نسـل اول در اواسط تا اواخر اردیبهشت، اوج پرواز نسل دوم در اواسط تیـر و اوج پـر واز نسـل سـوم در اواخـر مرداد تا اوایل شهریور میباشد بیشترین خسارت مربوط به نسل سوم آفت است. بهترین زمان مبارزه بر علیـه آفـت یك هفته تا ده روز بعد از تشكیل اوج بروز نسل دوم می باشـد . دوره جنینـی ۸ تـا ۱۰ روز، دوره لاروی ۱۷ تـا ۱۸ روز و چهار سن لاروی دارد. دوره شفیرگی ۷ تـا ۸ روز و دوره نشـو و نمـا بـرای یـك نسـل ۳۲ تـا ۳۶ روز طـول میكشد. این آفت در اطراف تهران سه نسل در سال دارد. زمستان را به صورت شفیره در پیله سـفید ابریشـمی زیـر پوست ساقه مو و در زیر برگ های ریخته شده موستان میگذراند. ماده ها تخم های خود را بـه صـورت انفـرادی روی بند خوشه ها و حبه ها قرار میدهند.

نحوه خسارت کرم خوشه خوار انگور:
زمستانگذرانی آفت کرم خوشه خوار به فرم شفیره در زیر برگ یا در میان برگ های ریخته داخل باغ می باشد. پرواز پروانه های کرم خوشه خوار با توجه به شرایط آب و هوایی منطقه ای که آفت در آن شیوع پیدا کرده، از اوایل تا اواسط فروردین ماه، زمانی که جوانه ها شروع به متورم شدن می کنند، شروع می شود. لارو این آفت در مراحل زندگی خود به قسمت های مختلف انگور آسیب رسانده و باعث نابودی آن می شود.
در اوایل بهار موقعی كه خوشههای گل ظاهر می شود، لابه لای این خوشهها تارهایی به شكل تار عنكبوت ظاهر و بهوسیله آن ها غنچهها به هم فشرده و در هم پیچیده شده و لاروهایی كه در بین غنچه ها ی در هم پیچیده شده پنهان شدهاند از آن ها تغذیه مینمایند . این تغذیه در بعضی مواقع چنان شدید است كه تمام غنچه ها از بین میروند. در موقع ظهور غنچهها به خصوص موقعی كه غور ها ه به اندازه عدس یا نخود شده باشند لارو ها سوراخهایی در آنها ایجاد كرده و از داخل آن تغذیه میكنند.
کنترل شیمیایی کرم خوشه خوار انگور:
در مرحله پیشرفت بیماری برای جلوگیری از ایجاد خسارت بیشتر توسط این آفت می توان سمپاشی علیه آن را آغاز کرد. سموم و مراحل سمپاشی علیه آفت کرم خوشه خوار انگور به شرح زیر است:
- مرحله ی اول سمپاشی زمانی است که درختان انگور در مرحله غنچه دهی هستند و هنوز گل ها باز نشدند.
- مرحله ی دوم زمانی است که غوره های انگور در حال تشکیل شدن می باشند.
- مرحله ی سوم زمانی است که غوره ها شروع به آب دار شدن کردند و درخت انگور در حال پر کردن و رساندن میوه هایش می باشد.
در هریک از این مراحل یک سری سموم بسته به میزان خسارت و شرایطی که توسط کارشناس گیاهپزشک سنجیده می شود برای مبارزه با آفت کرم خوشه خوار توصیه می شوند که میزان مصرف آنها نیز در شرایط مختلف متفاوت بوده و باید توسط کارشناس بررسی شود. این سموم و میزان مصرفی تقریبی آنها عبارت هستند از:
- فوزالون به میزان 1.5 در هزار
- تری کلروفن به میزان 1.5 در هزار
- اتیون به میزان 1.5 در هزار
طی مشاهدات انجام شده و تجربه کشاورزان نسل های دوم و سوم آفت کرم خوشه خوار معمولا بیشترین خسارت را به حبه های انگور وارد می کنند. همچنین اوج خروج لارو های نسل دوم 12 روز پس از پرواز پروانه ها انجام می شود. به منظور مبارزه شیمیایی با این آفت، توصیه می شود که اولین برنامه سمپاشی در اواخر خرداد و اوایل تیر ماه و دومین مرحله آن در هفته دوم مرداد ماه صورت گیرد.
بهترین سم برای کرم خوشه خوار انگور:
اسپینوساد و تریکلروفن بر روی این آفت اثر بخش میباشند. نکته ی بسیار مهم در استفاده از سموم زمان سم پاشی است. بهترین سم اگر در زمان درست استفاده نشود اثر چندانی ندارد زمان های اعلام شده در بالا نقطه ی اشیل آفت بوده و کمک میکند تا بهترین اثر بخشی را از سمپاشی هایمان داشته باشیم.
بهترین زمان سمپاشی خوشه خوار انگور چه زمانی است؟
زمان دقیق سمپاشی نیز اهمیت ویژه ای در کنترل این آفت خواهد داشت. مرحله ی اول سمپاشی قبل از باز شدن گلها و اصطلاحا مرحله ی غنچه می باشد. دومین مرحله زمانی است که غوره ها تشکیل شده اند و سومین مرحله وقتی است که غوره ها در حال درشت شدن و پر آب شدن هستند.







