کمبود فسفر در پنبه و راه درمان آن
علائم کمبود فسفر در گیاه پنبه چگونه است؟
برگهای فقیر از فسفردر پنبه برخلاف برگهای فقیر از نیتروژن سبز تیره است. در شرایط کمبود، فسفر از بافتهای مسن گیاه به سمت بافتهای جوان منتقل میشود. علاوه بر رنگ سبز تیره و کاهش اندازه برگ یکی از بارزترین علائم کمبود فسفر، کوتولگی بوته های پنبه است.
در شرایط کمبود فسفرتوان گیاه برای تولید کربوهیدراتها و همچنین تعداد غوزهها به شدت کاهش مییابد. بنابراین در شرایط کمبود فسفر، رشد و عملکرد گیاه کاهش مییابد. کمبود شدید فسفر علاوه بر کاهش تعداد غوزههای پنبه بلوغ آنها نیز، با تأخیر مواجه میشود.
در واقع درگیاهان فقیر از فسفر، زمانی گلها ظاهر میشود که در گیاهان دارای فسفرکافی، غوزه های توسعه یافته، باز شده اند. این تأخیر در گلدهی، باردهی و بلوغ نهایی غوزه ها، در نتیجه ی کمبود فسفر، در مواقعی که سرخرطومی غوزه شایع است مشکل بسیار جدی به همراه خواهد داشت. حتی در صورت محتمل نبودن خسارت مربوط به آفت، غوزه های باز شده قبل از تاریخ معمول بلوغ، به طور کامل توسعه نخواهند یافت. کاهش کیفیت پشم، کاهش تعداد غوزه ها و در پی آن، کم شدن تعداد دانه و الیاف از اثرات کمبود فسفر در بوته های پنبه است.
کمبود فسفر در پنبه میتواند باعث کاهش رشد، زرد شدن برگها، کوچک شدن غوزهها و تأخیر در بلوغ شود. برای درمان، میتوان از کودهای حاوی فسفر به صورت پیش از کاشت یا همراه با آبیاری استفاده کرد. همچنین، تنظیم pH خاک و دما و رطوبت مناسب نیز میتواند به جذب بهتر فسفر توسط گیاه کمک کند.
امروزه فرآیند کشاورزی و باغداری با توجه به علم روز و نکات مختلف انجام میشود. بر خلاف کشاورزی سنتی، برای انجام کار در این شیوه، باید بهصورت دقیق میزان عناصر خاک را بررسی کرد و در صورت وجود هرگونه کموکاستی، آنها را برطرف نمود. یکی از مواردی که در رابطه با عناصر مورد نیاز باید به آن توجه کرد، وجود میزان متعادل از هر عنصر و دسترسی راحت گیاه به آنها است. به بیان دیگر، برای تجربه یک کشت موفق، باید بهخوبی شرایط خاک را آنالیز نمود و بررسی کرد که آیا گیاه در چنین خاکی، تمامی مواد غذایی مورد نیاز خود را دریافت میکند یا خیر؟
فسفر چیست؟
فسفر که با حرف انگلیسی P شناخته میشود، یکی از سه ماده بزرگ مغذی و مورد نیاز گیاهان، در کنار نیتروژن و پتاسیم است. وجود فسفر بهعنوان مهمترین عنصر غذایی بعد از نیتروژن، برای گیاهان مختلف لازم و ضروری است و در صورت کمبود آن، گیاه علائم مختلفی از خود نشان میدهد که در صورت عدم توجه به این علائم، گیاه نمیتواند رشد خوبی را تجربه کند و در نتیجه از بین میرود.
راهکارهای درمان:
- 1. تنظیم pH خاک:
pH مناسب برای جذب فسفر توسط گیاه پنبه بین 6 تا 7.5 است. در صورت اسیدی یا قلیایی بودن خاک، باید از روشهای مناسب برای اصلاح pH استفاده کرد.
- 2. تنظیم دما:
دمای اطراف ریشه نباید زیر 15 درجه سانتیگراد باشد، زیرا در دماهای پایین جذب فسفر کاهش مییابد.
- 3. تنظیم رطوبت خاک:
رطوبت کافی برای خاک ضروری است. کمبود یا افزایش بیش از حد رطوبت میتواند جذب فسفر را مختل کند.
- 4. استفاده از کودهای فسفردار:
- کودهای پایه: کودهای فسفره مانند سوپر فسفات ساده یا تریپل میتوانند به صورت چالکود یا پخش سطحی قبل از کاشت استفاده شوند.
- کودهای محلولپاشی: در طول فصل رشد، میتوان از کودهای محلول حاوی فسفر (مانند کودهای NPK با فسفر بالا) به صورت محلولپاشی برای جذب سریعتر استفاده کرد.
- کودهای آبیاری: در حین آبیاری نیز میتوان از کودهای محلول حاوی فسفر استفاده کرد.
- 5. استفاده از کودهای هیومیک اسید:
این کودها میتوانند به جذب بهتر عناصر غذایی از جمله فسفر توسط گیاه کمک کنند.
- 6. نظارت بر مصرف کود:
مصرف بیش از حد کودهای فسفره نیز میتواند مضر باشد و جذب سایر عناصر را کاهش دهد.
نکات مهم:
- انتخاب نوع کود و زمان مصرف آن به شرایط خاک و گیاه بستگی دارد.
- برای انتخاب بهترین روش درمان، مشورت با کارشناسان کشاورزی توصیه میشود.
- در مزارع پنبه، معمولاً فسفر مورد نیاز در دوره رشد بین 60 تا 80 کیلوگرم در هکتار است.
- کودهای پایه: کودهای فسفره مانند سوپر فسفات ساده یا تریپل میتوانند به صورت چالکود یا پخش سطحی قبل از کاشت استفاده شوند.
