آنتراکنوز انجیر؛ علائم، عامل بیماری و روش‌های مؤثر کنترل

آنتراکنوز انجیر یکی از بیماری‌های مهم قارچی درختان انجیر است که در شرایط گرم و مرطوب گسترش یافته و موجب ایجاد لکه‌های نکروزه روی برگ، دمبرگ، شاخه‌های جوان و میوه می‌شود. این بیماری در صورت عدم کنترل می‌تواند باعث ریزش برگ‌ها، پوسیدگی میوه، کاهش کیفیت محصول و افت عملکرد اقتصادی باغ شود. شناخت عامل بیماری، چرخه آلودگی و اجرای روش‌های صحیح مدیریت، نقش مهمی در کاهش خسارت آنتراکنوز انجیر دارد.

بیماری آنتراکنوز انجیر چیست؟

عامل آنتراکنوز انجیر معمولاً قارچ Colletotrichum gloeosporioides از خانواده Glomerellaceae است. این قارچ دامنه میزبانی گسترده‌ای دارد و علاوه بر انجیر، بسیاری از درختان میوه و گیاهان زراعی را نیز آلوده می‌کند.

قارچ روی بقایای گیاهی، شاخه‌های آلوده و میوه‌های باقی‌مانده در باغ زمستان‌گذرانی کرده و با آغاز فصل رشد، اسپورهای آن توسط قطرات باران، باد و ابزارهای آلوده به اندام‌های سالم منتقل می‌شوند.

چرخه بیماری

قارچ Colletotrichum gloeosporioides زمستان را به‌صورت میسلیوم یا اندام‌های بارده روی بقایای آلوده سپری می‌کند. با افزایش دما و رطوبت در بهار، اسپورها آزاد شده و از طریق زخم‌ها یا کوتیکول گیاه وارد بافت می‌شوند.

پس از استقرار قارچ، علائم بیماری ظاهر شده و اسپورهای جدید تولید می‌شوند. در شرایط مرطوب، این چرخه چندین بار در طول فصل رشد تکرار شده و باعث گسترش سریع بیماری در باغ می‌شود.

علائم آنتراکنوز انجیر

مهم‌ترین علائم این بیماری عبارت‌اند از:

• ایجاد لکه‌های کوچک قهوه‌ای تا سیاه روی برگ‌ها
• بزرگ شدن لکه‌ها و ایجاد بافت‌های نکروزه
• خشک شدن حاشیه برگ‌ها
• ایجاد لکه‌های فرورفته و تیره روی میوه
• پوسیدگی تدریجی میوه‌ها
• خشک شدن شاخه‌های جوان
• ریزش زودهنگام برگ و میوه
• کاهش رشد و ضعف عمومی درخت

در شرایط مرطوب، ممکن است توده‌های صورتی یا نارنجی‌رنگ اسپورهای قارچ در مرکز لکه‌ها مشاهده شوند که از علائم شاخص بیماری هستند.

شرایط مناسب برای گسترش بیماری

عوامل زیر موجب افزایش شدت این بیماری می‌شوند:

• رطوبت بالا و بارندگی‌های مکرر
• دمای ۲۴ تا ۳۰ درجه سانتی‌گراد
• آبیاری بارانی
• تراکم زیاد شاخ‌وبرگ و تهویه نامناسب

• راه های پیشگیری و کنترل بیماری آنتراکنوز انجیر:

  • استفاده از ارقام مقاوم به بیماری
  • جمع آوری میوه های آلوده و هرس شاخه های آلوده
  • آبیاری قطره ای درختان
  • استفاده از بردوفیکس به شرح زیر:

  – سم پاشی با بردوفیکس ١۰ در هزار پس از ریزش ٧۰ درصد برگ ها در پاییز

  – سم پاشی با بردوفیکس ١۰ در هزار پس از هرس زمستانه

  – سم پاشی با بردوفیکس ۵ در هزار هنگام تورم جوانه ها

  – سم پاشی با بردوفیکس ۵ در هزار هنگام تشکیل میوه