کنه گال زگیلی گردو و راه های کنترل آن
مقدمه
کنه گال زگیلی گردو یکی از آفات ریز و مخفیکار درختان گردو است که با ایجاد برآمدگیهای غیرطبیعی و زگیلمانند روی سطح برگها، به بافت گیاهی آسیب میزند. این کنهها معمولاً با چشم غیرمسلح قابل مشاهده نیستند، اما آثار مخرب آنها روی برگهای جوان و فعال در فصل رشد کاملاً مشهود است. آلودگی شدید میتواند باعث اختلال در فتوسنتز، کاهش رشد درخت و حتی افت محصول شود. شناسایی سریع این آفت و اقدام بهموقع برای کنترل آن نقش کلیدی در سلامت درخت گردو دارد.
علائم و نشانههای آلودگی درخت گردو به کنه گال زگیلی:
آلودگی درخت گردو به کنه گال زگیلی (Aceria erinea) معمولاً با نشانههایی روی برگهای جوان و در حال رشد آغاز میشود. این علائم اغلب در فصل بهار و اوایل تابستان بیشتر دیده میشوند، زمانی که فعالیت کنهها به اوج خود میرسد. تشخیص بهموقع این نشانهها یکی از کلیدیترین مراحل در کنترل و درمان آفت است. اگر باغدار نسبت به علائم اولیه حساس باشد، میتواند با روشهای ساده و کمهزینه از گسترش آلودگی جلوگیری کند.
1. رشد غیر طبیعی بافت های برگ و ایجاد تورم و برآمدگی هایی به رنگ زرد وقرمز در زیر و روی برگ گیاه 2. در صورت عدم کنترل زود هنگام کنه ها به میوه های تازه در حال شکل، برگهای جوان خسارت زده و با گرم شدن و رسیدن میوه ها روی برگ و پوست به شدت علایم زگیل مانند دیده می شود.
موثرترین روشهای ارگانیک برای کنترل و درمان کنه گال برگ گردو:
- محلول آب و صابون طبیعی برای شستوشوی برگها
محلولی شامل آب ولرم و صابون طبیعی یا صابون مایع باغی میتواند برای حذف کنهها از سطح برگها در مراحل اولیه آلودگی مؤثر باشد. این محلول را در اوایل صبح یا عصر روی برگهای آلوده اسپری کنید. - استفاده از روغنهای گیاهی مانند روغن چریش (Neem Oil)
روغن چریش یک ترکیب طبیعی ضد آفت است که با مختلکردن سیستم تغذیه و تولیدمثل کنهها، روند فعالیت آنها را کند میکند. این روغن باید بهصورت رقیقشده و در چند مرحله روی برگهای آلوده اسپری شود. - پاشیدن دمنوش سیر یا فلفل روی برگهای آلوده
ترکیبات گوگردی موجود در سیر و مواد تند فلفل، برای بسیاری از کنهها حالت دافعه دارند. اسپری دمنوش سیر یا فلفل قرمز روی برگهای آلوده میتواند باعث دورشدن آفت شود. - تقویت درخت با کودهای ارگانیک
استفاده از کمپوست، کود حیوانی پوسیدهشده، یا کودهای بیولوژیک باعث تقویت درخت از درون میشود. یک درخت سالم، در برابر آفات مقاومت بیشتری دارد. - افزایش تهویه و نور در اطراف شاخههای درونی درخت
با هرس اصولی و ایجاد فضای باز میان شاخهها، شرایط را برای رشد کنهها نامطلوب میکنید. رطوبت بالا و سایه زیاد، محیطی مناسب برای تکثیر آفت است. - استفاده از دشمنان طبیعی (شکارچیهای کنه)
برخی حشرات مانند کنههای شکارگر (مانند Phytoseiulus persimilis) دشمن طبیعی کنه گال هستند. در باغات بزرگ، استفاده کنترلشده از این موجودات میتواند راهکار موثری باشد. - اسپری محلول گوگرد ارگانیک
گوگرد یکی از مواد طبیعی مؤثر بر کاهش جمعیت کنههاست. محلولهای گوگرد ارگانیک را میتوان با رعایت دز مشخص، در هوای خنک و عصرگاهی روی برگها استفاده کرد.
این روشها زمانی مؤثرتر خواهند بود که در مراحل اولیهی آلودگی مورد استفاده قرار گیرند و بهصورت دورهای و منظم تکرار شوند. در صورتیکه آلودگی شدیدتر باشد، ممکن است نیاز به ترکیب این روشها با راهکارهای شیمیایی کنترلشده نیز وجود داشته باشد.
درمان شیمیایی:
برای مقابله با این کنه ها در فصل بهار و در زمان افزایش حداکثری آنها می توان از کنه کش های زیر استفاده کرد 1. کنه کش کروپوتکس به میزان یک کیلوگرم به ازای هر هکتار: این کنه کش تنها قادر است روی لارو ها اثر کند بنابراین باید قبل از باز شدن تخم ها سمپاشی انجام شود برای افزایش قدرت این سم می توانید آن را با سم پروپال مخلوط کنید 2. کنه کش سزار به میزان 0.5 لیتر به ازای هر هکتار:این کنه کش را فقط روی لارو ها سمپاشی کنید زمان سم پاشی باید قبل از باز شدن تمام تخم ها باشد که معمولا از دهه دوم اردیبهشت تا دهه اول خرداد ماه می باشد. 3. کنه کش آپولو به میزان 0.4 لیتر به ازای هر هکتار: این کنه کش را در اوایل فروردین و قبل از تفریخ تخم ها به درخت سم پاشی کنید.این سم بسیار قوی است و نباید بیشتر از یک بار در سال به درختان سمپاشی شود. در سال بعد نیز هرگز آپولو را با سزار مخلوط نکنید استفاده از ترکیبات گوگردی نیز برای کنترل این آفت مناسب است که در سه مرحله انجام می شود مرحله اول دوهفته قبل از جوانه زنی مرحله دوم چهار هفته بعد از جوانه زنی مرحله سوم اولین باری که علائم را روی برگ مشاهده نمودید
