بیماری فوموپسیس و راه های درمان آن
نام بیماری: سوختگی فوموپسیس
نام انگلیسی: Phomopsis Blight
نام علمی: Phomopsis vexans
علائم
علائم بیماری سوختگی فوموپسیس بادمجان در برگها، ساقه ها و میوه ها ظاهر می شود. نقاط کوچک خاکستری تا قهوه ای با مرکز روشن روی برگها ظاهر شده که ممکن است زیاد شوند و سطح زیادی از لبه برگ را بپوشاند. برگهای شداً آلوده کلروتیک (زرد و خشک) شده و سپس دچار پژمردگی همراه با بافت ترک خورده و پاره شده (سوختگی برگ) می شوند. ساقه ها ممکن است به رنگ قهوه ای تا سیاه و دارای ترک و شانکرهای فرو رفته شوند. این شانکرها در قسمت ابتدایی گیاه ممکن است دور تا دور ساقه را فرا گرفته و مانع انتقال آب و مواد مغذی شوند و در نهایت گیاه را بکشند. لکه های قهوه ای، نرم و فرو رفته نیز روی میوه ها ظاهر می شود. با بزرگ شدن لکه ها، اغلب با هم ادغام شده و قسمت زیادی از سطح میوه را می پوشانند و حلقه های متحدالمرکز از نقاط سیاه کوچک در حاشیه آنها ایجاد می شود. در نهایت سبب پوسیده شدن میوه ها می شوند. این نقاط سیاه کوچک در لکه های قدیمی تر برگها و ساقه ها نیز قابل مشاهده است. اگر شرایط خشک ایجاد شود، میوه های آلوده روی گیاه چروکیده، خشک و مومیایی می شوند.
علت ها
عامل بیماری سوختگی فوموپسیس بادمجان، قارچ Phomopsis vexans می باشد، یک عامل بیماری زایی که به نظر می رسد محدود به بادمجان است (با این وجود مواردی از حمله به گوجه فرنگی و فلفل گزارش شده است). این قارچ در بقایای گیاهان زراعی زنده می ماند و اسپورهای آن توسط باد و باران روی گیاهان سالم پخش می شود. همچنین تصور می شود که اسپورهای این قارچ از طریق بذر نیز منتقل می شوند. این امر نشان می دهد که استفاده از بذرهای گواهی شده و نشاهای سالم در مبارزه با این بیماری مهم باشند. نفوذ به بافت های برگ می تواند در عرض 6 تا 12 ساعت صورت گیرد و شرایط گرم و نسبتاً مرطوب برای آلودگی و گسترش بیماری لازم است. ایجاد لکه بر روی میوه در دمای 30 درجه سانتیگراد و رطوبت نسبی 50 درصد در اتاقک های رشد آزمایش شده است.
زمستانگذرانی عامل بیماری:
عامل بیماری گیاهی بلایت فوموپسیس بادمجان، قارچ Phomopsis Vexans است. زمستانگذرانی عامل بیماری روی بقایای گیاهی و میوههای آلوده سطح خاک صورت میگیرد. باران و آبیاری پاششی نقش اصلی را در توسعه و جابجایی عامل بیماری دارد. ممکن است بذوری که از بوتههای آلوده به دست میآید نیز به این بیماری آلوده باشند. آب و هوای مرطوب و محدوده دمایی ٢٨ تا ٣٢ درجه سانتیگراد تاثیر زیادی در رشد عامل بیماری دارد.
کنترل ارگانیک
مبارزه با قارچ کش های آلی ممکن است در کاهش بروز و شدت بیماری مفید باشد. ترکیبات حاوی محلول های مس (به عنوان مثال مخلوط بردو) را می توان بر روی برگها محلول پاشی کرد. عصاره چریش (نیم) یک روش مطمئن و سازگار با محیط زیست است که در مدیریت بیماری استفاده شده است. همچنین می توان بذرها را با آب گرم (50 درجه سانتیگراد به مدت 30 دقیقه یا 56 درجه سانتیگراد به مدت 15 دقیقه) ضدعفونی کرد. تیمار بذرها با ترکیبات حاوی Pseudomonas fluorescens ،Trichoderma harzianum و Trichoderma viride و همچنین اسپری این ترکیبات بر روی گیاه در کنترل بیماری سوختگی فوموپسیس موثر می باشد.
اقدامات پیشگیرانه
از بذرهای سالم و گواهی شده استفاده کنید.
بذرها را از گیاهان سالم و عاری از بیماری تهیه کنید.
استفاده از بذرهای مقاوم در صورت امکان.
ایجاد فضای بیشتری بین گیاهان در داخل و بین ردیف ها.
کشت در جهت بادهای غالب منطقه صورت گیرد تا برگها سریعتر خشک شوند.
از کودهایی با میزان نیتروژن کمتر و میزان فسفر و پتاسیم بالاتر استفاده کنید.
پس از برداشت، بقایای محصول را با شخم عمیق یا سوزاندن از بین ببرید.
میوه ها را در دمای مطلوب (سرد و خشک) نگهداری کنید.
تناوب زراعی بین گیاهان (3 سال یا بیشتر) را اجرا کنید.
کنترل شیمیایی
کنترل تلفیقی با رویکرد پیشگیرانه به همراه کنترل بیولوژیک (در صورت وجود) را همیشه در نظر داشته باشید. در صورت شناسایی بیماری در منطقه و رسیدن به آستانه اقتصادی، مبارزه با قارچکش توصیه می شود. ضدعفونی بذرها با قارچکش کاربندازیم 60-50% (باویستین) به میزان یک کیلوگرم در هزار کیلوگرم بذر می تواند در پیشگیری از بیماری سوختگی فوموپسیس بادمجان موثر باشد. همچنین سمپاشی خزانه و مزرعه با مخلوط بردو به غلظت 1%، اکسی کلرورمس 35% (کوپراویت) به میزان 3 در هزار، کاربندازیم 60-50% (باویستین) به میزان یک در هزار، کاربوکسین 75% (ویتاواکس) به میزان یک در هزار، متالاکسیل 5% (ریدومیل) به میزان 1.5 در هزار، مانکوزب 80% (دیتان ام-45) به میزان 2 در هزار و یا پروپیکونازول 25% (تیلت) به میزان 1.5 در هزار بطور متوالی (اولين سمپاشی يک ماه پس از كشت و سمپاشی های بعدی 10 روز يكبار) در کنترل بیماری قابل توصیه هستند. البته از بین سموم ذکر شده، قارچکش کاربندازیم اثرگذاری بیشتری بر روی بیماری دارد.
- سمپاشی با بردوفیکس به شرح زیر:
– ضدعفونی بذر با نسبت ١۰ در هزار
– ضدعفونی خاک بعد از کاشت با نسبت ١۰ در هزار
– سمپاشی برگ های ابتدایی با نسبت ۵ در هزار
– سمپاشی بوته هنگام تشکیل میوه با نسبت ۵ در هزار
– تکرار سمپاشی با نسبت ۵ در هزار با فواصل ده روزه تا قبل از برداشت
